تبليغاتX
زیست فناوری در کشاورزی
زیست فناوری در کشاورزی
اطلاعاتی در مورد استفاده ی بیوتکنولوژی در زراعت و اصلاح نباتات
تکنیک انتقال جنین در گاو
تكنيك انتقال جنين در گاو :
تكنيك انتقال جنين در گاو
عمل انتقال جنين 1 (ET) براي اولين بار حدود 55 سال پيش با موفقيت بر روي گاو ها انجام گرفت . عمل انتقال جنين صرفاً بر روي گاوهاي ماده صورت مي گيرد. گاو ماده اي كه از او جنين جمع آوري مي شود به عنوان دهنده ي جنين و در اصطلاح donor مي گويند . گروهي از گاوهاي ماده كه جنين ها را مي گيرند به عنوان ماده گاو گيرنده و در اصطلاح reciptent مي گويند .
عمل ET فرايندي است كه طي آن ، جنين ها از شاخ رحم گاوهاي دهنده جنين در مرحله پس از مرولا جمع آوري شده و جهت تكامل مراحل آبستني تا تبديل شدن به يك گوساله كامل در شاخهاي رحم گاوگيرنده جنين ساكن مي شوند . در واقع ، گاوهاي گيرنده جنين نقش دايه را براي فرزندان گاو دهنده ايفا مي كنند . به ازاي هر يك گاو دهنده 18-14 راس گاو گيرنده جنين بايستي در نظر گرفته شود . اصولاً گاو دهنده جنين گاوي است با صفت ژنتيكي برتر و گاو اصيل ولي گاوهاي گيرنده جنين ، گاوهايي با صفت ژنتيكي متوسط يا پايين مي باشند . اگر چه گاوهاي گيرنده از لحاظ فنوتيپي و محيطي ممكن است روي نتاج اثر بگذارند ولي بر ساختار ژنتيكي گوساله ، تاثير نخواهند داشت و از ارزش گوساله براي مقاصد اصلاح نژادي نمي كاهد .
در چه مرحله اي تخمك بارور شده را به عنوان جنين دانسته و بايستي از گاوهاي دهنده جنين جمع آوري نمود ؟
پس از اين كه اووسيت ها شوك حرارتي ديدند ، رشد نموده و لقاح صورت گرفته و 10-9 روز پس از لقاح تخمك بارور شده كه از مرحله مرولا به مرحله بلاستوسيت مي رسد ، بايستي جمع آوري نمود كه اين روزها بر اساس چرخه فحلي ، معادل روزهاي 8-6 چرخه فحلي مي باشد . جنين ها حتماً بايستي در فاصله روزهاي 8-6 سيكل فحلي ، جمع آوري بشوند ، چون اگر تا روز 14 چرخه فحلي طول بكشد ، جنين ها به دلايل زير از بين خواهند رفت :
1- تفريخ نشدن جنين هاي بزرگ و عدم تبديل آنها به گوساله به خاطر انجماد .
2- اثرات تغييرات هورموني رحم در جنين ها ، به دليل توقف طولاني جنين در رحم گاو .
همزمان سازي فحلي 2:
براي اين كه عمل ET با موفقيت بالاتري همراه باشد ، بايستي گاوهاي دهنده و گيرنده هر دو در يك مرحله از سيكل فحلي باشند تا شرايط لازم جهت دادن و گرفتن جنين در آنها فراهم باشد . براي اين منظور عمل همزمان سازي فحلي را انجام مي دهند .
عمل همزمان سازي فحلي با تزريق عضلاني هورمون قابل انجام است. هورمون به كاررفته در اين عمل PGF2a مي باشد كه باعث تحليل رفتن جسم زرد مي گردد . تزريق pgf2aدر 4 روز اول و 3 روز آخر چرخه فحلي موثر نمي باشد . چون در اين روزها جسم زرد در حال تحليل رفتن مي باشد . پس زمان مناسب تزريق هورمون PGF2A بين روزهاي 18-5 چرخه فحلي مي باشد .
سوپر اوولاسيون 3 :
با توجه با اين كه ماده گاو ها در هر بار تخمك ريزي يا اوولاسيون٬ يك اووسيت آزاد مي كند و با توجه به اين دوره آبستني طولاني مدت هم دارد (9 ماه) پس نه تنها سرعت پيشرفت ژنتيكي كند مي شود ، بلكه يك ماده گاو در طول عمر باروري خود فقط چند گوساله توليد خواهد كرد (كه اغلب كمتر از 10 گوساله خواهد بود )لذا با انجام عمل سوپر اوولاسيون و به دنبال آن با انجام عمل ET مي توان اين مسئله را بهبود بخشيد . سوپراوولاسيون فرايندي است كه در آن به جاي اين كه از دام دهنده يك تخمك حاصل بشود ، چندين تخمك حاصل مي شود و مي توان در هر دوره تخمك ريزي ، به جاي يك تخمك 10 تخمك و متوسط 6 تخمك بدست آورد و به تبع آن به جاي يك گوساله ، متوسط 6 گوساله در يك دوره آبستني حاصل نمود . عمل سوپراوولاسيون نيز همانند همزمان سازي فحلي با تزريق عضلاني هورمون قابل انجام است . با اين تفاوت كه عمل همزمان سازي فحلي بين هر دو دام دهنده و گيرنده جنين صورت مي گيرد ولي عمل سوپراوولاسيون فقط در دام دهنده جنين بايد انجام بشود . هورمونهاي به كار رفته دراين عمل ، هورمون هاي FSH و هورمون هاي PMSG (هورمونهاي گنادوتروپين سرم ماديان أبستن ) و هورمون HAP (عصاره هيپوفيز پيشين اسب )مي باشد .
از بين اين هورمون ها ، هورمون FSH كاربرد بيشتري دارد ، در صورتي كه هورمون pmsg هورمون قوي تري است و يك بار تزريق PSMG با تزريق FSH برابري مي كند . چون نيم عمر PMSG به مراتب بيشتر از نيم عمر FSH مي باشد و نيم عمر FSH پايين است ، به اين خاطر آن را به مدت 4 روز متوالي و هر روز در دووعده صبح و عصر تزريق مي كنند كه در كل بايستي به ميزان 28 ميلي گرم FSH تزريق بشود . تا عمل سوپر اوولاسيون انجام گيرد . پس همچنان كه در روش تلقيح مصنوعي4 AL)) يك گاو نر اصيل (مثلاً 3 ساله ) مي تواند پدر يك ميليون گوساله باشد در عمل (ET) نيز با فرآيند سوپر اوولاسيون يك ماده گاو اصيل مي تواند تعداد زيادي گوساله (فقط در يك دوره آبستني )بشود .
شستشوي جنين5 :
پس از اينكه عمل همزمان سازي فعلي و سوپر اوولاسيون صورت گرفت و تخمك ها به شكل جنين درآمدند بايستي طي عمل شستشوي جنين ها جمع آوري شوند . براي انجام عمل شستشوي جنين از ماده شوينده مخصوص كه معمولاً حاوي محلول نمكي بافر فسفات +4 درصد آلبومن سرم گاوي است استفاده مي شود . براي انجام عمل شستشو از يك سوند يا كاتتركه به نام سوند فولي معروف است استفاده مي شود . اين سوند را اول بايستي ضد عفوني كرده سپس به شاخ رحم گاو دهنده جنين وارد نموده و عمل عمل شستشوي را انجام داد .
سوند فولي داراري 3 كانال مي باشد. كانال اول مخصوص دميدن هوا است تا قسمت بادكنكي كه در انتهاي اين كانال است متورم شده و باد شود تا هم باعث تثبيت سوند فولي در شاخ رحم شده و هم مانع بازگشت مايع شستشوي جنين از طرف شاخ رحم به بدنه رحم بشود . كانال دوم مخصوص ارسال ماده شوينده مذكور به طرف شاخ رحم است . كانال سوم مخصوص خروج جنين ها به همراه ماده شوينده مي باشد كه به داخل لوله آزمايش يا محيط كشت كه حاوي (محلول نمكي با فرفسفات +4 درصد آلبومن سرم گاوي ) مي باشد ريخته مي شود . چون غلظت جنين ها بالاتر از غلظت محيط كشت مي باشد ، جنين ها در عرض 2 دقيقه در ته ظرف ته نشين شده و بايستي حدود 10 دقيقه محيط كشت حاوي جنين را در جاي ثابت و بدون حركت نگهداري نمود . سپس جنين ها را در زير ميكروسكوپ مورد بررسي قرار داده و آنها را ارزيابي كرده و سپس درجه بندي مي كنند كه از جنين درجه 1 (عالي )تا جنين فاسد يا مرده طبقه بندي مي شوند . جنينهاي درجه 1 را مي توان منجمد كرده و براي مصارف دوره هاي بعدي نگهداري نمود ولي جنين هاي درجه 2 يا درجه 3 را مي توان همان روز جنين گيري به گاوهاي گيرنده انتقال داد.
انجماد جنين6:
اگر قرار است جنين ها در همان روز جمع آوري شده به گاوهاي گيرنده انتقال يابند كافي است براي چند ساعت در محيط كشت تازه و سترون كه دماي آن محيط كشت هم معادل دماي بدن گاو است نگهداري بشود . ولي اگر بخواهيم جنين ها را براي مدت طولاني نگهداري كنيم بايستي حتماً آنها را منجمد كرده و محافظت نمائيم مثل روش AL كه اسپرم گاو نر اصيل را به صورت منجمد نگهداري مي كنند . ولي جنين ها در برابر عمل انجماد سازي و سپس ذوب كردن يخ شان جهت مصرف بسيار حساس تر از اسپرم مي باشند .
هر جنين اغلب در يك استرا 7به حجم 25% سي سي نگهداري مي شود . ماده محافظت جنين ها ، گليسرول و اتيلن گليسرول مي باشد كه اخيراً استفاده از اتيلن گليسرول نتايج بهتري را نشان داده است . سپس توسط دستگاه هاي اتوماتيك دماي استراها را به دماي ازت مايع (196- درجه سانتي گراد ) مي رسانند. براي ذوب كردن يخ جنين هاي منجمد شده نيز جهت مصرف براي انتقال به گاوهاي گيرنده با قرار دادن استرا در حمام آب گرم با دماي 37 درجه سانتي گراد يخ ذوب شده و جنين ها براي انتقال آماده مي شوند . وقتي از جنين هاي منجمد شده اي كه بعد ها ذوب مي شوند براي انجام عمل ETاستفاده شود ميزان آبستني نسبت به زماني كه از جنين تازه استفاده مي شود ٬ 10 درصد كم مي گردد .
روش هاي انجام عمل ET :
در روش جراحي قديمي ، ماده گاوها را تحت بي حسي عمومي قرار داده ، به پشت خوابانيده و شكافي بين پستان و ناف گاو ايجاد كرده رحم را جلوكشيده ، و عمل جمع آوري يا انتقال جنين صورت مي گيرد ولي در روش جراحي جديد ، بي حسي موضعي صورت گرفته و در پهلوي گاو شكاف ايجاد كرده و رحم را جلوكشيده و با پيپت نازك مثل پيپت در عمل AL ، جنين ها را از شاخ رحم جمع آوري يا انتقال مي دهند .
هدف از انجام عمل ET :
1- افزايش تعداد نتاج از گاوهاي ماده با صفات ژنتيكي برتر (بدين شكل كه با انجام عمل ET مي توانيم تعداد گوساله هاي گرفته شده از يك گاو اصيل و با ارزش را تا چندين برابر افزايش دهيم .)
2- سهولت در امر صادرات و واردات (همچنانكه در عمل AL )كه در آن به جاي نقل و انتقال گاو نر اصيل اسپرم منجمد گاو نر اصيل بين كشورها مبادله مي شود . در عمل ET نيز به جاي نقل و انتقال گاو ماده اصيل ، جنين منجمد شده آن بين كشورها مبادله مي شود.
3- انجام عمل دو قلو زايي در ماده گاوها (هر چند ممكن است 15-12 درصد نتاج فري مارتين باشند .)
4- كنترل بيماري هم در دهنده ها وهم در گيرنده ها و هم در جنين هاي حاصله .
5- نگهداري جنين هاي بدست آمده از گاوهاي دهنده جنين به مدت طولاني به خاطر قابليت انجماد جنين ها.
بهترين كاربردهاي مورد استفاده جنين :
1- انجام آزمايش بر روي جنين ها : جهت پي بردن به صفات نا مطلوب به عنوان مثال مطالعه و بررسي صفت نامطلوب سم قاطري يا سم بدون شكاف .اگر پدري ناقل ژن اين صفت باشد ، نتاج حاصل از آن ، اگر به شكل جنين به گاوهاي گيرنده منتقل شود، با مطالعه جنينها در 2 ماهگي مي توانيم به اين صفت نامطلوب و امثال آن پي ببريم .
2- بكارگيري ماده گاوهاي اصيل در توليد گوساله هاي نر ممتاز :
در حالت طبيعي براي اين كه 100 گوساله نر اصيل به منظور تحقيقات اصلاح نژادي داشته باشيم ، بايستي 300 ماده گاو براي توليد اينها داشته باشيم چون احتمال دارد كه الف) همه ماده گاوها آبستن نشوند ب ) نيمي از نتاج حاصل ، گوساله هاي ماده باشند ج ) اگر گوساله هاي نر هم توليد بشوند ، گوساله هاي نر حاصله يا تلف بشوند يا ممتاز جهت انجام عمل اصلاح نژادي نباشند . پس با انجام عمل سوپر اوولاسيون و متعاقب آن عمل ET مي توانيم فقط با نگهداري 150 ماده گاو اصيل به 100 گوساله نر اصيل برسيم چون حداقل يكي از جنين هاي گاو سوپراووله جنين نر خواهد بود .
3- انتقال وسيع و نامحدود ژن:
روش ET با در دسترس داشتن جنين مي توان ژن را از يك نژاد به نژاد ديگر مهاجرت داد مثل مهاجرت ژن از نژاد گاو اصيل (مانند هلشتاين ) به نژاد گاو بومي .به طور كلي گاوداراني كه تمايل دارند دختران بيشتري از گاو پر توليد و مورد علاقه خود داشته باشند به اين كار اقدام مي كنند ونيز در صورتي كه نياز به گوساله نر اصلاح نژادي والدين با كيفيت بالا داشته باشند از اين روش استفاده مي كنند .
منابع :
1- مقيمي ، علي و احمد رياسي . 1373
باروري و نازازيي در گاوهاي شيري (ترجمه) انتشارات جهاد دانشگاهي مشهد .
2- Hasler , J.F. 1992 . Current status and potential of embryo transfer and reproductive technology in dairy cattle .j. dairy Sci ,75 : 2857 -2879
پي نوشت ها :
1- Embryo transfer
2- Syncronizaition
3- Super ovulation
4- artifical insemination
5- Flushing
6- Freezing
7- Straw
دنياي كشت و صنعت شماره 27
مرکز مقالات کشاورزی کشاورز تنها
محمد آردین
 
+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام بهمن 1387ساعت 10:36 بعد از ظهر  توسط سید مهدی اسحاقی سردرود | 
تشخیص به موقع فحلی و آبستنی

تشخيص به موقع فحلي و آبستني
توليد مثل عاملي كليدي در تعيين بازده پرورش گاوهاي شيرده مي باشد. در بهترين شرايط هر ماده گاو، سالانه يك گوساله توليد خواهد كرد. از نظر اقتصادي، باروري معمولا با توجه به فاصله زايش پي در پي دو گوساله ارزيابي مي شود. معيارهاي اندازه گيري بازده توليد مثل، شامل تعداد تلقيحات به ازاي آبستني، ميزان آبستني در ازاي اولين تلقيح، تعداد روزهاي باز و فاصله زايش مي باشد. فاصله زايش مطلوب در بيشتر گاوداريها 12-13 ماه است. در بيشتر گاوداريها درصد آبستني با اولين تلقيح بين 50-60 % است و براي 55% آبستني ها به حدود 8/1 تلقيح براي هر آبستني نياز است. يكي از دلايل مهم اقتصادي نبودن پرورش گاو شيري در استان، پايين بودن راندمان توليد مثلي در گله هاست. ضعف در تشخيص بموقع فحلي و آبستني موجب مي شود تا فحليهاي زيادي در زمان طول عمر اقتصادي گاو از دست برود كه اين امر به خودي خود سبب طولاني شدن فاصله دو زايمان و به تبع آن ضررهاي مالي فراوان به دامداران مي گردد. اين مقاله ترويجي، كه با همكاري كارشناسان مركز تحقيقات و معاونت امور دام و بخش ترويج استان تهيه شده است، سعي دارد كه دامداران استان را با روشهاي سنتي و علمي تشخيص به موقع قحلي و آبستني متعاقب تلقيح آشنا كند.
مفهوم فحلي:
پديده فحلي ، فاصله زماني است كه در طول آن حيوان ماده سر پا مي ايستد تا با حيوان نر جفتگيري كند .اين حالت متعاقب تغييرات هورمونها و به خصوص هورمون استروژن رخ مي دهد. بنابراين فحلي يك پديده رفتاري محسوب مي شود. در صورتيكه زمان بروز فحلي بموقع تشخيص داده نشود و گاو بموقع تلقيح نگردد، دست كم به اندازه يك چرخه فحلي، فاصله گوساله زائي افزايش خواهد يافت. بنابراين مديريت و تشخيص گاو فحل از لحاظ اقتصادي بسيار حائز اهميت مي باشد و مديران واحدهاي پرورش گاوهاي شيرده بايد از تمام امكانات موجود براي تشخيص گاوهاي فحل استفاده كنند. با توجه به توسعه تكنيك تلقيح مصنوعي، به جاي گاو نر خود گاودار بايد عمل فحل يابي را انجام دهد و اينجاست كه بسياري از اشتباهات مديريتي موثر بر باروري گله آشكار مي شود. مشكل مربوط به تشخيص فحلي در گاوهاي ماده به خاطر كوتاه و متغير بودن طول دوره فحلي مي باشد. تشخيص فحلي در صبح زود بلافاصله پس از روشن شدن هوا يا در سپيده دم بيشتر اهميت دارد و اغلب گاوها بين ساعت 2 بامداد تا 5 صبح فحل مي شوند.
جنبه هاي اقتصادي تشخيص فحلي:
يكي از مهمترين جنبه هاي مديريتي در گله هاي بزرگ گاوهاي شيرده ، تشخيص فحلي مي باشد كه هيچ روشي نمي تواند جايگزين بازرسيهاي پياپي و سيستيماتيك براي تشخيص اين حالت گردد. اين حالت 6 الي 30 ساعت طول مي كشد ولي به طور ميانگين براي اكثر گاوهاي ماده اين حالت 12 الي 18 ساعت طول مي كشد.درصد عمده اي از فحليها در شب بين ساعت 6 بعد از ظهر تا 6 بامداد رخ مي دهد.از عواقب تشخيص نادرست فحلي مي توان به گمراهي دامدار در تشخيص فحلي آتي، متحمل شدن هزينه هاي تلقيح نادرست و باز گشت به فحلي مجدد گاو مذكور اشاره كرد. تلقيح گاوي كه در حالت فحلي نيست ، باعث مي گردد كه رحم گاو كه در اين حالت مقاومت كمتري به پاتوژنها دارد، دچار عفونتهاي رحمي گردد. وجود تعداد بي شماري از گاوهاي شيرده در گله هاي تجارتي ،نياز به دستيابي به روشهاي مناسب تشخيص فحلي و استفاده از وسائل كمكي و نوين،براي تشخيص فحلي را همواره بوجود مي آورد.
علائم و نشانه هاي فحلي:
مطمئن ترين نشانه فحلي براي تشخيص گاودار، سر پا ايستادن گاو ماده و اجازه سواري دادن به ساير گاوهاست، در بعضي موارد كه بكرات ديده مي شود اينست كه گاو فحل براي سواري گرفتن از ديگر گاوها تلاش مي كند به طوري كه گاوهاي غير فحل از جهت عقب سعي بر سوار شدن بر گاو ماده فحل را دارند در حالي كه خود گاو ماده از جهات مختلف سعي بر سواري گرفتن از ساير گاوها دارد. از مهمترين علائم فحلي كه دامداران به طور سنتي با اتكا به آنها فحل يابي مي كنند عبارتند از: رفتارهاي غير عادي، عصبي بودن، ناآرامي، تورم فرج و خروج ترشحات آبكي از واژن، كاهش توليد شير و كاهش مصرف خوراك، كنارگيري از گله، انبساط مردمك چشم مي باشد. گاوي كه فحل شده معمولا داراي كپل و كشاله ران آلوده مي باشد و موهاي ابتداي دم آشفته مي باشد. حالت فلهمن(Fleman) از ديگر نشانه هاي فحلي است كه در آن حيوان سر خود را بالا نگهداشته و لبهاي خود را به سوي بال خم مي كند. تجربه دامداران استان عمدتا بر تعيير رفتار عادي گاو فحل اشاره دارد بطوريكه گاوي كه مثلا هميشه پيش از همه وارد شيردوشي مي شود در زمان فحلي آخرين گاوي است كه وارد شير دوشي مي شود. همچنين دامداران استان در فصل زمستان مشاهده نموده اند كه از پشت گاو فحل بخار بر مي خيزد كه اين بخار نتيجه افزايش دماي بدن گاو و به دنبالزياد شدن فعاليت و يا به دليل تعييرات فيزيولوژيكي دوره فحلي است.
+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام بهمن 1387ساعت 10:35 بعد از ظهر  توسط سید مهدی اسحاقی سردرود | 
قارچ شناسی

قارچ شناسی    
   
________________________________________
مقدمه
قارچ شناسی به معنای Mycology می‌باشد. این واژه توسط پیرآنتونیو میچلی در قرن 18 پیشنهاد شده است. قارچها موجوداتی هستند فاقد کلروفیل و تولید اسپور می‌نمایند. ساختمان سلولی یوکاریوتیک داشته دارای هسته (به تعداد یک عدد یا بیشتر) می‌باشد. هسته‌ها ممکن است هاپلوئید یا دیپلوئید باشند.

سلولهای قارچی دارای دیواره سلولی‌اند. قارچها برخلاف گیاهان عالی فاقد اندامهایی نظیر ریشه ، ساقه ، برگ و سیستم آوندی می‌باشند. پیکره قارچها ممکن است تک سلولی یا پرسلولی باشند. پیکره قارچها از رشته‌های متعددی به نام ریسه یا هیف تشکیل می‌یابد. تولید مثل در آنها به طریق جنسی یا غیر جنسی می‌باشد که تکثیر غیر جنسی رایج‌تر است.

مشخصات عمومی قارچها
1.    یوکاریوتیک هستند.
2.    فاقد کلروفیل و آوند هستند.
3.    دارای دیواره سلولی‌اند.
4.    تکثیر از طریق جنسی و غیرجنسی صورت می‌گیرد.
5.    پیکره قارچ تک‌سلولی یا پرسلولی می‌باشد.
6.    قارچها از طریق پدیده جذب ، مواد غذایی خود را بدست می‌آورند در حالی که گیاهان از طریق فتوسنتز و جانوران از طریق بلع این مواد را تهیه می‌کنند.
7.    قارچها فاقد تحرکند که این تفاوت آنها را با جانوران و تشابه آنها را با گیاهان نشان می‌دهد. از حرکات جزئی قارچها می‌توان به حرکت قارچهای آمیبی شکل اشاره کرد که با ایجاد پاهای کاذب روی ماده غذایی جابجا می‌شوند. اسپورهای قارچها دارای تاژک می‌باشند که موجب جابجایی آنها می‌شود. همچنین حرکت سیتوپلاسمی درون سلولی نیز نوعی حرکت محسوب می‌گردد.
ساختمان شیمیایی سلولی در قارچها
درصد بیشتری از وزن سلولهای قارچی را آب تشکیل می‌دهد مخصوصا در سلولهای جوان 90 درصد وزن تازه میسیلیوم را آب تشکیل می‌دهد. اسپورها نیز دارای درصد بالایی از آب می‌باشند کربن 44 - 40 درصد ، ترکیبات معدنی 5 - 2 درصد ، فسفر ، پتاسیم ، سیلیس و آلومینیوم در ردیف ترکیبات معدنی‌اند. ترکیبات ازته 7 - 2 درصد که پروتئینها ، اسیدهای نوکلئیک و اوره را شامل می‌شوند. قسمت اعظم کربنی که قارچها می‌گیرند به صرف ساخت دیواره سلولی می‌رسد.
دیواره در قارچها حاوی درصد زیادی کیتین می‌باشد. در بررسیهای انجام گرفته روی 25 قارچ میزان کیتین متغیر و بین 2.6 تا 26.2 درصد وزن خشک قارچ گزارش شده است. قارچهای تک سلولی نظیر مخمرها مقدار کمی کیتین تولید می‌کنند. ماده اصلی دیواره قارچها گلوکان و مانّان می‌باشد. همچنین سلولز ، لیگنین ، کالوز و کیتوزان نیز از دیگر مواد تشکیل دهنده دیواره سلولی قارچها می‌باشد. انواعی از هترو پلی ساکاریدها ، پروتئینها ، چربیها و مواد معدنی نیز ممکن است وجود داشته باشند. Mg و Ca از مواد معدنی رایج در ساختمان دیواره سلولی است.
نحوه زندگی قارچها
قارچها به حالت ساپروفیت روی مواد در حال پوسیدن و یا در فرم انگل یا پارازیت روی سایر موجودات زنده زندگی می‌کنند. موجودی که مورد حمله قارچ قرار می‌گیرد host یا میزبان نامیده می‌شود. قارچها از نظر تامین مواد غذایی با گیاهان تفاوت دارند. و به تنهایی قادر به ساختن مواد غذایی مورد نیاز خود نمی‌باشند.

اگر مواد قندی از قبیل گلوکز ، ساکاروز و مالتوز در اختیار قارچها قرار گیرد با استفاده از تر کیبات آلی می‌توانند پروتئینهای مورد نیاز خویش را بسازند. تیامین و بیوتین از ویتامینهای مورد نیاز قارچها می‌باشند. قارچها در درجه حرارت 0 تا 30 درجه سانتیگراد می‌توانند زندگی کنند. درجه حرارت مناسب برای قارچها 20 تا 30 درجه می‌باشد. PH مناسب برای رشد قارچها 6 = PH است ولی دامنه PH از 12 - 2 متغیر است.
سیتولوژی قارچها
دیواره سلولی در قارچها وجود دارد. هسته‌ها کوچک و قابل رویت با میکروسکوپ نوری می‌باشند. غشای هسته دو لایه بوده و حاوی منافذی است. به هنگام تقسیم میتوز ، غشای هسته ناپدید نمی‌گردد هستکها نیز به هنگام تقسیم باقی می‌مانند. ولی در هنگام تقسیم میوز غشای هسته و هستکها ناپدید می‌گردند. شبکه آندوپلاسمی در قارچها نیز از دو غشای موازی هم تشکیل می‌یابد.

شبکه آندوپلاسمی در سلولهای جوان مشخصا دیده می‌شوند ولی در سلولهای مسن‌تر جزئی و کم بوده و یا ممکن است قابل رویت نباشد. ریبوزومها نیز وجود داشته و پراکنده در سیتوپلاسم سلولی می‌باشند. در سلولهای قارچی میتوکندری هم یافت می‌شود. دستگاه گلژی نیز وجود داشته و از واحدهای دیکتیوزومی تشکیل می‌یابد. واکوئلها در سلولهای جوان به تعداد زیاد و در سلولهای مسن‌تر به تعداد کم ولی اندازه بزرگتر دیده می‌شود. مواد ذخیره‌ای در سلولهای قارچی عمدتا در فرم گلیکوژن و چربی می‌باشد.


ریخت شناسی قارچها
در قارچهایی که تک سلولی‌اند پیکره قارچ از یک سلول تشکیل می‌یابد یا ممکن است پیکره قارچ به صورت پلاسمودیوم باشد. پلاسمودیوم یک توده سیتوپلاسمی چند هسته‌ای و فاقد دیواره سلولی است. در غالب قارچها اندام رویشی از ساختمان لوله‌ای به نام هیف و یا ریسه تشکیل شده است. هیفها شفاف و میکروسکوپی‌اند و قطر آنها متغیر است. هیفها در جهات مختلف رشد می‌یابند. رشد اصلی هیف از بخش انتهایی آن انجام می‌گیرد. به مجموعه هیفها میسیلیوم اطلاق می‌گردد. دیواره عرضی در هیفهای دیواره‌دار وجود داشته به نام سپتوم نامیده می‌شود. دو نوع دیواره عرضی ممکن است در ساختمان هیفهای دیواره‌دار قابل تشخیص است.
•    دیواره اولیه یا اصلی: که این دیواره همزمان با تقسیم سلولی تشکیل می‌گردد.
•    دیواره نابجا: که به تقسیم سلولی مربوط نبوده ممکن است در محل آسیب دیدگی برای ترمیم ایجاد گردد یا برای جدا ساختن بخش مسن هیف از بخش جوان تشکیل گردد یا دیواره‌ای که برای تشکیل اندام‌های زایشی بوجود می‌آید. هیفها ممکن است دیواره‌دار باشند Septatehypha یا بدون دیواره عرضی None Septatehypha که در هیفهای دیواره در دیواره ممکن است شدیدا متخلخل باشد در فرم پلاسمودسما و یا ممکن است ناقص تشکیل شود.
ساختمان رویشی در قارچها
ساختمان رویشی یا پیکره قارچها به نام تال (Tallus) نامیده می‌شود در اغلب قارچها تال مجموعه‌ای از هیفها یا ساختمان میسیلیومی است. هیفها وقتی در هم تنیده می‌شوند بافتی را ایجاد می‌کنند که به نام پلکتانشیم نامیده می‌شود.
انواع ساختمان رویشی
1.    پروزئانشیم: از هیفهای موازی‌ هم تشکیل می‌یابد و بافت همبند سستی را بوجود می‌آورد.
2.    پسودو پارانشیم: بافتی است که در ‌آن طول و عرض هیفها یکی شده و ساختمان شبه پارانشیمی تشکیل می‌گردد که خیلی شبیه پارانشیم گیاهان عالی است.
3.    استروما: ساختمان تشک مانند داشته با ساختار پروزئانشیمی که درون یا بر سطح آن ساختمان زایشی تشکیل می‌گردد.
4.    اسکلروتیوم: ساختمان دیگری است با بافت پسودو پارانشیمی که در شرایط نامساعد تشکیل می‌گردد و پس از مساعد شدن شرایط می‌تواند جوانه زده و مجددا رشد کند.
5.    ریزومورف: ساختمان دیگری است که در شرایط نامساعد تشکیل و در قارچهای بازیدیومیستی دیده می‌شود. از دستجات بلند و موازی هیف تشکیل می‌گردد. بخش انتهایی ریزومورف حالت مریستمی دارد. هیفهای لایه بیرونی از نظر دیواره سلولی و محتوای درون سلولی تغییراتی پیدا کرده و کدرتر می‌شوند. ریزومورف نیز با مساعد شدن شرایط می‌تواند مجددا رشد نماید.

روشهای اخذ غذا در قارچها
•    قارچهای پروتوتروف: قارچهای پروتروف قارچهایی هستند که با استفاده از ترکیبات آلی موجود در ویتامینهای مورد نیاز خویش را سنتز می‌کنند.
•    قارچهای اگزوتروف: قارچهای اگزوتروف نیازمند ویتامینهای از قبل سنتز شده می‌باشند که باید در اختیار آنها قرار گیرد.
•    قارچهای ساپروفیت: این قارچها روی مواد در حال پوسیدن زندگی می‌کنند. هیف مستقیما با مواد غذایی تماس حاصل می‌کند و پس از تجزیه مواد غذایی از راه انتشار این مواد را جذب می‌نماید. میسیلیوم قارچهای انگل برای تامین مواد غذایی مورد نیاز یا بر روی موجود میزبان می‌روید یا آنکه وارد نسج می‌گردد. قارچهای انگلی درون سلولی مستقیما مواد غذایی داخل سلول را از طریق دیفوزیون جذب می‌کند. قارچهایی که زندگی بین سلولی دارند، تشکیل اندامهای مکنده می‌دهند.
عوامل جذب غذا در قارچها
•    تشکیل مستوریوم.
•    تشکیل آپرسوریوم.
•    تشکیل ریزوئیدها.
•    تشکیل اندامهای شکارگر
•    تشکیل هیفوپودیوم.
+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام بهمن 1387ساعت 10:34 بعد از ظهر  توسط سید مهدی اسحاقی سردرود | 
شاه پسند وحشی «داروئی»

کلیات گیاه شناسی

شاه پسند وحشی از گیاهانی است که در روم قدیم مورد پرستش و تقدیس مردم بود و از آن برای تبرک خانه ها و معابد استفاده می کردند . چون دارای خاصیت ضد خونریزی است گفته می شود که آنرا روی زخم های مسیح ریختند و خونریزی قطع شد و روی این اصل در قدیم به آن گیاه صلیب Herb of the Cross می گفتند .
این گیاه در نواحی جنوب آسیا ، آفریقا و اروپا در حاشیه جاده ها و دشت ها و مزارع می رویند در ایران در مناطق شمال ایران و اطراف تهران ، فارس ، شیراز و نواحی جنوب می روید .
قسمت مورد استفاده این گیاه برگها و سر شاخه های سبز آن است در اثر مالش دادن بوی مطبوعی در تمام قسمت های این گیاه منتشر می شود ولی طعم آن گس و تلخ است

ترکیبات شیمیایی
شاه پسند وحشی دارای مواد شیمیایی مختلفی نظیر تانن ،‌موسیلاژ ، ساپونین ، وربی نالین Verbenalin ، بتاکاروتن و ماده ای تلخ می باشد .
خواص داروئی
شاه پسند وحشی از نظر طب قدیم ایران سرد و خشک است
1.    قابض و ضد تشنج است
2.    برای از بین بردن آب آوردگی بدن مفید است و بدین منظور باید آنرا با ملاس چغندر خورد .
3.    برای تقویت قلب مفید است .
4.    خون را تمیز و تصفیه می کند .
5.    عرق آور است .
6.    مقدار شیر را در مادران شیرده زیاد می کند .
7.    کر م معده را کشته و از بین می برد .
8.    خلط آور است .
9.    برای برطرف کردن سرماخوردگی مفید است .
10.    کمیود ویتامین C را درمان می کند .
11.    برای درمان ناراحتی های پوستی مفید است .
12.    بیماری زردی را برطرف می کند .
13.    برای رفع خونریزی لثه مفید است .
14.    سنگ کلیه و مثانه را خارج می سازد.

استفاده خارجی
1.    برای ورم مخاط دهان و گلو ، جوشانده آنرا غرغره کنید .
2.    کمپرس آنرا روی ضرب دیدگی بگذارید .
3.    زخم و بریدگیها را با ضماد آن درمان کنید .
4.    برای رفع خستگی پس از کار روزانه از حمام شاه پسند استفاده کنید بدین منظور مقدار 200 گرم برگهای گیاه را در دولیتر آب ریخته و حرارت دهید تا بجوش آید سپس آنرا روی چراغ برداشته و بگذارید مدت 15 دم بکشد بعد آنرا صاف کرده و در وان حمام بریزید و برای مدت 20 دقیقه در آن دراز بکشید تا خستگی عضلات برطرف شود .

طرز استفاده : دم کرده : یک قاشق چایخوری برگهای خشک شده این گیاه را در یک فنجان آب جوش ریخته و برای مدت 10 دقیقه دم کنید سپس صاف کرده و به مقدار یک فنجان سه بار در روز بنوشید .
جوشانده : مقدار 40-50 گرم برگهای خشک شده این گیاه را در یک لیتر آب جوش ریخته وب گذارید بمدت 5 دقیقه بارامی بجوشد سپس آنرا صاف کنید .
اسانس : قوی تر از تنطوره می باشد و از مغازه برخی از داروخانه ها می توان خریداری کرد مقدار مصرف آن یک تا دوقطره در یک لیوان آب می باشد .

مضرات : خوردن زیاد این گیاه ضربان قلب را کم می کند و باعث تحریک روده ها و رحم می شود بنابراین کسانیکه ناراحتی قلبی دارند و یا خانم های حامله باید در خوردن آن احتیاط کنند .
+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام بهمن 1387ساعت 10:33 بعد از ظهر  توسط سید مهدی اسحاقی سردرود | 
خواص گیاهان دارویی
در سال های اخیر به دنبال تحقیقات جدید در مورد خواص داروهای گیاهی ، اقبال عمومی به استفاده از این نوع داروها نیز افزایش یافته است . استفاده از داروهای گیاهی یکی از پایه های طب سنتی و اسلامی است . دانشمندان نامی ایران ابو علی سینا و زکریای رازی در استفاده از گیاهان دارویی برای درمان بیماری ها شهرتی بسزا دارند . پیش از این دو دانشمند ، دینوری مورخ بزرگ ایرانی که در اصفهان می زیسته ، اثر معروف خود به نام کتاب النبات را که بخش مهمی از آن به اطلاعات گیاهان اختصاص داشت ، تالیف کرده بود .
استفاده از گیاهان دارویی برای درمان بیماری ها ، پس از ظهور طب جدید کم کم رو به نقصان گذاشت . اما با تحقیقات جدید در زمینه داروهای شیمیایی و اثرات منفی آنها در جسم و جان انسان ، مجددا پژوهشگران و داروسازان به گیاهان دارویی اقبال نشان دادند و هم اکنون در جهان و نیز ایران ، شرکت های معظم دارو سازی با استفاده از عصاره گیاهان دارویی ، تولیدات متنوعی را در بطری های پاکیزه و بهداشتی روانه بازار کرده اند . در این مقاله با انواع عرقیات سنتی ایران و خواص آنها آشنا می شوید .
عرق آویشن ( طبیعت گرم )
تقویت معده ، رفع ترشی معده ، تقویت بینایی ، صد درد و تشنج ، رقیق کننده خون ، در عفونت های ریوی ، زکام و برونشیت بی همتاست .
نحوه استفاده : پس از هر غذا یک استکان

عرق اترج ( زبیعت گرم )
ضد اسهال و استفراغ ، ضد عفونت ، رفع عطش و سکسه ، تامین ویتامین C
نحوه استفاده : بعد از هر غذا یک استکان
عرق اسطوخودوس ( طبیعت گرم )
تقویت کننده اعصاب ، معالج برونشیت و زکام ، پایین اورنده تب ، نیرو بخش ، ضد تشنج و صرع ، درمان بیماری های عصبی
نحوه استفاده : روزی سه مرتبه هر وعده نصف استکان
عرق بابونه ( طبیعت گرم )
نیروبخش ، تب های بلغمی و عفونت های دردناک را تسکین می دهد ، اختلالات قاعدگی و دردناک را منظم می کند ، کرم کش است .
نحوه استفاده : قبل از هر غذا یک استکان
عرق بادرنجبویه ( طبیعت گرم )
بالا برنده فشار خون ، خون ساز ، آرام بخش ، مقوی مغز ، درمان تپش قلب ، خواب آور ، ضد تشنج
نحوه استفاده : یک فنجان در یک لیوان آب سرد
عرق برگ چنار ( طبیعت سرد )
چاق کننده ، تب بر ، ضد آسم ، تسکین دهنده ضعف اعصاب ، پوست را جلا می دهد ، درد و ورم را که از گرمی مزاج است تسکین می دهد
نحوه استفاده : قبل از هر غذا یک لیوان
عرق برگ زیتون ( طبیعت سرد )
پایین آورنده قند خون ، مفید برای نارسایی های کبدی ، رافع سر درد ، تقویت حافظه ، مدر ، تسکین درد دندان
نحوه استفاده : قبل از هر غذا یک لیوان
عرق برگ گردو ( طبیعت گرم )
پایین آورنده قند خون ، درمان نقرس ، ورم مفاصل را که از سردی باشد تسکین می دهد
قبل از هر غذا یک استکان
عرق بومادران ( طبیعت گرم )
نیرو بخش ، تقویت قلب و اعصاب ، ضد تشنج ، تصفیه خون ، درمان ورم معده و روده ، مفید جهت بواسیر ، رفع اختلالات قاعدگی
بعد از هر غذا یک استکان
عرق بهار نارنج ( طبیعت گرم )
تقویت قلب و اعصاب ، ضد تشنج ، ضد هیستری ، رفع افسردگی ، درمان بی خوابی و اختلالات عصبی ، رفع سکسه
قبل از هر غذا یک استکان و یا به صورت شربت
عرق بید ( طبیعت سرد )
تقویت معده ، آرام بخش ، تقویت قلب ، ضد تشنج ، تب بر ، درمان یرقان و سر درد ، تسکین دهنده دردهای نتاسلی ، رفع شوره سر
جهت امراض داخلی قبل از هر غذا نصف لیوان
عرق بیدمشک ( طبیعت معتدل )
تقویت قلب ، رفع گرفتگی و خفقان قلب ، تقویت عمومی بدن ، ملین ، مصرف بیدمشک در جوانی مانع فشار خون در دوران پیری می شود .
قبل از هر غذا یک استکان به صورت شربت
عرق پونه ( طبیعت گرم )
اشتها آور ، بادشکن ، ضد اسهال ، مسکن سکسکه ، رفع سوزش معده ، ضد سرفه ، خلط آور
پس از هر غذا نصف استکان
چهار عرق ( طبیعت سرد )
تب بر، تقویت پوست و کلیه و کبد ، دارای ویتامین C ، تصفیه خون ، باز کننده رگ ها ، مداوای درد مفاصل
پس از هر غذا نصف استکان
عرق چهل گیاه ( طبیعت گرم )
تقیت معده ، رافع دل دردهای ناشی از سردی مزاج و دل پیچه ، هضم غذا را آسان می کند .
پس از هر غذا نصف استکان
عرق خارشتر ( طبیعت سرد )
دافع سنگ های کلیه و مثانه ، شست و شو دهنده کلیه ها ، مفید جهت سیاه سرفه و سلامتی کلیه ها
قبل از هر غذا نصف استکان
عرق خار خاسک ( طبیعت سرد )
مدر قوی ، رفع سنگ کلیه و مثانه و کیسه صفرا ، تصفه خون
قبل از هر غذا نصف استکان
عرق دارچین ( طبیعت گرم )
تقویت معده ، مقوی قوه باء ، تقویت عمومی بدن ، تقویت اعصاب ، از بین بردن بوی بد دهان ، ضد سرفه های مرطوب ، از بین برنده وحشت و خفقان و ترس
پس از هر غذا نصف استکان
عرق رازیانه ( طبیعت گرم )
ضد نفخ ، درمان قولنج ، رفع بلغم ، زیاد کننده شیر مادران ، معطر کننده ، محرک ، بادشکن ، مدر و قاعده آور
پس از هر غذا یک استکان
عرق زنیان ( طبیعت گرم )
ضد عفونی کننده قوی معده ، ضد نفخ ، قارچ و انگل ، ضد اسهال ، دافع رطوبات بدن و معده ، نافع جهت اعتیاد و مضرات آن
پس از هر غذا نصف استکان
عرق زیره ( طبیعت گرم )
ضد چاقی ، رفع ضعف اعصاب ، نیرو دهنده و هضم کننده ، درمان کم خونی ، زیاد کننده ترشحات شیر ، پایین آورنده چربی خون ، درمان اختلالات قاعدگی
پس از هر غذا یک استکان
عرق زیره سیاه ( طبیعت گرم )
جمع کننده رطوبت بدن ، معالجه ورم طحال و اسهال ، ضد چاقی ، ضد نفخ معده و سکسکه ، افزایش شیر مادران ، تنظیم قاعدگی ، مقوی قوای جنسی
نیم ساعت قبل از غذا
عرق سنبل الطیب ( طبیعت گرم )
ضد تشنج ، محرک ، مسکن ، بادشکن ، رفع بی خوابی ، ضدهیستری ، ضد صرع ، مقوی اعصاب ، پایین آورنده فشار خون
بعد از هر غذا یک استکان و شب موقع خواب
عرق شاطره ( طبیعت معتدل )
ضد حساسیت ، تصفیه کننده خون ، صفرابر ، اشتها آور ، رفع بیماری های پوستی ، ادرار آور ، ضد یرقان ، تقویت لثه و جلوگیری از خونریزی آن ، هاضم غذا
قبل از هر غذا یک استکان
عرق شنبليله ( طبيعت گرم )
بر طرف کننده قند خون ، ضد لاغري ، اشتها آور ، جلوگيري از ريزش مو
بعد از هر غذا نصف استکان
عرق شويد ( طبيعت گرم )
برطرف کننده چربي خون ، ضد دل درد و بيماري هاي روده ، مقوي معده ، هضم کننده غذا ، آرام کننده و زياد کننده شيرمادران
بعد از هر غذا نصف استکان
عرق شيرين بيان ( طبيعت گرم )
درمان ورم معده و روده ، علاج زخم معده و اثني عشر ، درمان يرقان ، درمان امراض کليه ، برطرف کننده سرماخوردگي ، رفع سرفه و گرفتگي صدا
قبل از هر غذا يک استکان و بعد از هر غذا نصف استکان
عرق طارونه ( طبيعت خنک )
تصفيه کننده خون ، صفرابر ، ضديرقان ، رافع بيماري هاي پوستي
قبل از هر غذا يک ليوان
عرق کاسني ( طبيعت سرد )
تصفيه کننده خون ، سفيد کننده پوست ، درمان کم خوني ، درمان بيماري هاي مزمن پوستي ، رفع يبوست ، تقويت کبد ، برطرف کننده جوش صورت
قبل از هر غذا يک استکان
عرق کاکوتي ( طبيعت گرم )
تقيت کننده اعصاب ، ضد انگل ، ضد عفوني کننده مجاري تنفسي ، تقويت دستگاه گوارش ، تقويت بينايي ، درمان بي خوابي
بعد از هر غذا با نصف ليوان آب
عرق کيالک ( طبيعت سرد )
مفيد جهت بيماري هاي قلبي ، تنظيم تپش قلب و ضربان آن ، باز کننده اسداد عروق ، جلگيري از سخت شدن رگ ها ، صفرابر
قبل از غذا با يک ليوان سرد
گلاب ( طبيعت گرم )
مقوي قلب و اعصاب ، آرام بخش ، خوشبو کننده ، ملين ، روشن کننده پوست و محافظ آن ، نشاط آور
قبل از هر غذا نصف استکان
عرق گاوزبان ( طبيعت گرم )
آرام بخش ، نرم کننده ، معرق ، ادرار آور ، دفع کننده کلرورها ، تصفيه کننده خون ، رفع التهاب و ورم کليه
يک فنجان در يک ليوان آب سرد صبح و شب
عرق گزنه ( طبيعت گرم )
قطع شدن قاعدگي در زنان ، بند آوردن هر گونه خونريزي داخلي ، جلوگيري از ريزش مو ، تسکين دهنده دردهاي عضلاني ، ازدياد ادرار
پس از هر غذا يک استکان
عرق مخلصه ( طبيعت گرم )
ملين ، مقوي ، دفع سموم ، ضد قولنج ، پادزهر قوي ، مفيد براي ناراحتي هاي کمر و مفاصل عضلاني ، تقويت معده
يک فنجان در يک ليوان بعد از غذا
عرق مورد ( طبيعت سرد )
ضد خونريزي ، قابض روده ، تقويت رشد مو ، درمان اسهال و بواسير ، ضد آفت
قبل از هر غذا يک استکان به صورت شربت
عرق نعنا ( طبيعت گرم )
تقويت کننده دستگاه گوارش ، برطرف کننده ناراحتي هاي معده ، ضد اسهال ، رفع دل درد و دل پيچه ، بادشکن
بعد از هر غذا يک استکان
عرق نسترن ( طبيعت گرم )
ضد اسکوربوت ، رفع انقباض غير ارادي ماهيچه معده ، رفع بيماري هاي ناشي از ورم و التهاب کليه ، ادرار آور ، سرشار از ويتامين C
قبل از غذا يک استکان و يا به صورت شربت
عرق هل ( طبيعت گرم )
مقوي معده ، رفع سردرد ، رفع بي خوابي ، مسکن دردهاي عصبي صورت و کمر ، رفع کم خوابي ، معطر و خوشبو کننده
همراه با شربت و چاي و يا شيريني مصرف شود
عرق يونجه ( طبيعت گرم )
چاق کننده ، مولد خون ، نيرو دهنده قواي جنسي ، تقويت عمومي بدن ، تامين استخوان بندي اطفال و درمان نرمي استخوان
قبل از هر غذا يک ليوان
+ نوشته شده در  چهارشنبه سی ام بهمن 1387ساعت 10:32 بعد از ظهر  توسط سید مهدی اسحاقی سردرود | 
تعیین مرحله ی رسیدگی جنسی ماهیان خاویاری ماده برای تکثیر مصنوعی: ارزیابی رسیدگی تخمک
تعیین مرحله ی رسیدگی جنسی ماهیان خاویاری ماده برای تکثیر مصنوعی: ارزیابی رسیدگی تخمک
فرانک ای. چاپمن و ژوئل پی. ون ایننام
مترجم: سید مرتضی ابراهیم زاده-کارشناس ارشد شیلات

مقدمه
شاخص قطبی شدن تخمک یا PI نشانه ی خیلی خوب برای تعیین آمادگی ماهی ماده برای تخم ریزی می باشد، اما خود این شاخص نمی تواند مستقیما تعیین کننده ی کیفیت تخمک ها باشد. آزمون های زیست شناختی یا ارزیابی رسیدگی تخمک ها در زمانیکه در مرحله ی رسیدگی نهایی قرار دارند، قابل اجراست و احتمالاً [در این هنگام] به تزریق هورمون پاسخ می دهند. تخمک های نارس ممکن است وادار به تخمک گذاری (اوولاسیون) شوند اما تا زمانیکه به رسیدگی نهایی نرسند، قادر به لقاح موفقیت آمیز نخواهند بود. توانایی تخمک ها برای انجام رسیدگی نهایی، تحت تاثیر منفی پاسخ های فیزیولوژیکی یا متابولیکی جاندار به شرایط محیطی یا پرورشی نامساعد از قبیل تغییرات ناگهانی دما و دستکاری ناهنجار یا متناوب [مولدین] می باشد. تخمک ها ممکن است فوق رسیده و دچار فساد و دژنره شدن یا باز جذب مواد مغذی زرده (آتریزه)، شوند. تخمک های فوق رسیده اغلب با لقاح پایین یا درصد بالا بدشکلی (deformities) جنین و لارو و زنده مانی پایین همبستگی دارند.
مبانی
در طول دوره ی ذخیره ی زرده، تخمک های ماهیان خاویاری در مرحله ی توقف تقسیم سلولی و هسته (یعنی تقسیم میوز یا کاهشی متوقف شده است) قرار و حالت نارس دارند؛ گرچه ممکن است ماهیان ماده دارای تخمک های سیاه باشند. نزدیک به زمان تخمک گذاری (اوولاسیون)، زمانیکه ماهیان ماده آماده ی تخم ریزی     می باشند، تخمک ها به یک اندازه ی خاص مختص به گونه ی خود می رسند و آماده از سرگیری تقسیم میوز و ورود به مرحله ی نهایی رسیدگی می باشند. در طول مراحل رسیدگی نهایی تخمک، هسته یا ژرمینال وزیکول (GV) شروع به مهاجرت به سمت کناره تخمک،که در آنجا ژرمینال وزیکول (هسته) شکسته (GVBD) می شود، می کند. رسیدگی نهایی تخمک با رسیدگی سیتوپلاسمیک همراه است که آشکارا در ذرات زرده تفکیک و قطبی شده با اندازه ی های مختلف در سیتوپلاسم قابل مشاهده است. با وقوع شکست غشاء هسته، تخمک ها از فولیکول رها یا اووله می شوند. تخمک های رها شده را اووم (Ovum) می گویند و مواد وراثتی ماهی ماده، واقع شده در هسته ی شکسته شده ی تخمک، با ورود اسپرم بارور به داخل سیتوپلاسم تخمک، می تواند با مواد وراثتی ماهی نر ترکیب شود.  
فرایند رسیدگی نهایی تخمک تحت کنترل مواد القاء کننده ی رسیدگی یا MIS می باشد. در بسیاری از حیوانات از جمله ماهیان خاویاری، پروژسترون و مواد مشتق شده از آن بیشترین پتانسیل برای القاء رسیدگی نهایی تخمک را دارا می باشند. فرایند رسیدگی نهایی تخمک و شکست غشاء هسته بطور مصنوعی از طریق انکوباسیون تخمک ها در محلول پروژسترون در خارج از بدن ماهی قابل اجراست.
تولیدمثل موفق و زیست پذیری و قابلیت ادامه حیات تخمک ابتداً به اندازه، PI، و مرحله ی رسیدگی تخمک بستگی دارد. نمونه تخمک ها در اندازه ی مناسب (یعنی، قطر مشخص تخمک با توجه به نوع گونه)، PI پایین (کمتر از 10/0)، قطبی شدن قابل تمایز زرده، و شکست 100 درصدی غشاء هسته شاخص های قابل اطمینان برای تعیین میزان آمادگی ماهیان خاویاری ماده برای تخم ریزی و تولید تخمک های قابل زیست می باشند.
موادها
•    برای دستکاری  و حمل و نقل: تور لوله ایی، برانکارد و نیمکت، منبع آب شیرین.
•    برای بیوپسی غدد جنسی: دستکش جراحی، کاتتر یا لوله قابل انعطاف حداقل با قطر داخلی 4 میلی متر یا تراکر (Trocar) تغییر یافته، اسکالپل دسته شماره 3، چاقوی جراحی با تیغ شماره 10 یا 15، فورسپس بافتی آدسون- براون با 7×7 دندانه، سوزن نگهدارنده ی اُلسن- هگر، بخیه های قابل جذب، محلول 1 درصد ید، پاک کننده ی استریل، الکل یا ید برای پاک کردن و استریل وسایل در فاصله ی بین نمونه گیری، و ظروف کوچک نوک دار برای تیغه ها و سوزن بخیه ی مستعمل.
•    برای نمونه گیری تخمک: ویال های 25 میلی لیتری یا لوله سانتریفوژ یا فلاسک کشت بافت، محیط کشت (مانند محلول رینگر یا لی بوویتز ، در بطری پلاستیکی یک لیتری)، دو سرد کننده ی حاوی ژل یا یخ مرطوب، برای نگهداری محیط کشت و برای انتقال ظروف حاوی تخمک در دمای 14-18 درجه سانتی گراد، ترازو و لوازم توزین مواد شیمیایی (NaCl، 5/6 گرم، NaHCO3، 2 گرم، CaCl2، 300 گرم، و KCl، 250 میلی گرم) برای ساخت محلول رینگر که به یک لیتر آب مقطر یا آب یون برداری شده (دیونیزه) اضافه می شود.
•    برای آزمایش پروژسترون: پیپت های پلاستیکی قابل انتقال یکبار مصرف (برای جا به جایی و انتقال تخمک ها)، بشر شیشه ایی 20 میلی لیتری، ظرف یا لوله کشت بافت (مانند، پلت های مولتی وِل، پتری دیش 15-100 میلی متری، بشر 20 میلی لیتری، یا فلاسک های 50 میلی لیتری)، محلول استوک پروژسترون با غلظت 1 میلی گرم پروژسترون/ 1 میلی لیتر ETOH: وزن 10 میلی گرم پروژسترون (سیگما P-8783) و حل کردن در 10 میلی لیتر الکل اتانول/ اتیل الکل (مطلق یا 95 درصد)؛ قابل ذخیره برای 6 ماه، یا استفاده از پروژسترون قابل حل در آب (سیگما P-7556، تقریباً 70 میلی گرم در گرم)، انکوباتور سرد کننده، و دماسنج با قابل قرائت از بیرون.
•    برای تجزیه و تحلیل آزمایش: پیپیت های پلاستیکی قابل جا به جایی یکبار مصرف (برای جا به جایی و انتقال تخمک ها)، بشرهای 20 میلی لیتر، سنگ جوش (Boiling stone)، فویل آلمینیوم، صفحه ی فلزی داغ، دستکش بلند اون، ویال های پلاستیکی 25 میلی لیتری، ثابت کننده ی فرمالین 10 درصد (9 قسمت آب:1 قسمت فرمالدئید)، وسایلی برای جا به جایی و برش تخمک ها: فورسپس نازک ادسون- براون، تیغ ریش تراشی دو لبه، سطح برش (کف پتری دیش)، سینی یا ظرف یخ، ذره بین.
•    مواد متفرقه: کاغذ یا دفترچه ثبت اطلاعات، مداد و خودکار، دستکش برای مصارف معمولی، پاک کننده ها، و دستمال کاغذی.
دستورالعمل
مولدین ماده در ماه مورد نظر و پیش بینی شده برای تخم ریزی (به مقاله آبزی پروری ماهیان خاویاری: تکنیک های ویژه: شاخص قطبی شدن تخمک یا PI مراجعه کنید) نمونه برداری می شوند. تخمک های نمونه برداری شده برای تعیین شاخص PI مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرند و همچنین قابلیت شکست غشاء هسته (GVBD) در پروژسترون آزمایش می شود. رسیدگی تخمک در محیط آزمایشگاهی در محلول رینگر تغییر یافته در دمای 16 درجه سانتی گراد برای 16 ساعت انجام می گیرد. 15 تا 20 تخمک در 5 میکروگرم در میلی لیتر پروژسترون و محیط شاهد انکوباسیون می شوند. بعد از انکوباسیون، تخمک ها جوشانده شده، روی یخ مرطوب سرد شده، در فرمالین بافر 10 درصد فیکس شده، برش داده و برای تعیین GVBD مورد بررسی قرار می گیرند.
1-    15 میلی لیتر محلول رینگر به هر پتری دیش یا ارلن مایر تمیز اضافه کنید یا بسته به اندازه ی ظرف انکوباسیون مقدار آن تعدیل گردد (2،3 یا چند برابر) (نیاز است تخمک ها با محلول پوشانده شوند). دو ظرف برای هر ماهی مولد ماده (ظرف شاهد و ظرف برای تیمار پروژسترون) فراهم گردد. بر روی ظروف برچسب C (گروه شاهد) یا P (پروژسترون) زده شود، و اگر آزمایش بر روی چندین مولد ماده در یک زمان انجام می گیرد، شماره متمایز کننده ی مولدین را نیز شامل شود.
2-    15 تخمک را به بشر 20 میلی لیتری با استفاده از یک پیپت پلاستیکی یکبار مصرف (استفاده نشده) انتقال دهید. به دقت تمام محلولی که به واسطه ی انتقال تخمک ها به داخل بشر ریخته شده بودند را با جاری ساختن یا با پیپیت جدا سازید. سپس، در حدود 5 میلی لیتر محلول رینگر از پتری دیش یا فلاسک به تخمک ها اضافه کرده و به آرامی بشر را تکان دهید و بعد تخمک ها و محیط کشت به داخل ظروف آزمایش ریخته شوند (این مرحله به خاطر حفظ حجم درست محلول رینگر در هر پتری دیش یا فلاسک مهم می باشد).
3-    75 میکرولیتر (075/0 میلی لیتر) از محلول ذخیره پروژسترون (با غلظت 1 میلی گرم در میلی لیتر) با یک میکروپیپت یا سرنگ 1 سی سی به ظروف با برچسب پروژسترون اضافه کنید (یا با توجه به مقدار محلولی که تخمک ها داخل آن قرار دارند تعدیل شود). به ظروف شاهد (کنترل) باید به همان مقدار (75 میکرولیتر) از مواد محلولی که برای حل پروژسترون استفاده شد (اتانل 95 درصد) اضافه شود. برای جلوگیری از هر آلودگی، از سرنگ های مجزا برای تیمار آزمایشی پروژسترون و گروه شاهد  استفاده شود، و اگر از میکروپیپت استفاده شده است، نوک آن تعویض گردد. به آرامی دیش ها یا فلاسک ها برای مخلوط شدن محلول ها تکان داده شوند. باید از آلوده شدن گروه های شاهد با پروژسترون به شدت مراقبت شود، چون حتی مقدار خیلی کم پروژسترون سبب وقوع GVBD در گروه شاهد می شود. ظروف شاهد را روی قفسه های انکوباتورهای با دمای کنترل شده که دقت آن   C۫  5/0± است، انتقال دهید، و ظروف حاوی پروژسترون را روی کف قرار دهید تا از هر نوع ریزش احتمالی از بالا به پایین قفسه که ممکن است بر نتایج شما اثر بگذارد جلوگیری شود.
4-    زمان را ثبت نموده و انکوباسیون برای 16 ساعت در دمای 16 درجه سانتی گراد انجام گیرد. اگر آزمایش ها در 4 بعد از ظهر تنظیم شده باشد ساعت 8 صبح فردا به اتمام خواهد رسید. مطمئن شوید که قفسه انکوباتور در دمای 5/0±16 درجه سانتی گراد تنظیم شده باشد. این دما باید یک هفته قبل از زمان نمونه گیری تنظیم گردد.
5-    زمانیکه انکوباسیون تمام شد، با استفاده از پیپت ها (یکی برای گروه کنترل و یکی برای ظروف حاوی پروژسترون) تخمک ها را به بشر 20 میلی لیتری که با شماره مولدین ماده و C (گروه شاهد) یا P (پروژسترون) برچسب دار شده اند، انتقال دهید. به هر بشر محلول ذخیره رینگر برای رسیدن به حجم کل 15 میلی لیتر اضافه کنید و به آرامی برای 3-5 دقیقه بجوشانید. یک حجم برابر در تمام بشرها، جوش خوردن تمام تخمک ها را به یک میزان تضمین می کند. سنگ جوش به هر بشر اضافه کنید و آنها را با یک ورقه فویل آلمینیومی بپوشانید، چون تخمک ها گاهی در حین عمل جوشیدن از بشر به بیرون پرتاب می شوند.
6-    بلافاصله با قرار دادن بشرها روی یخ خرد شده برای 15-30 دقیقه تخمک ها را سرد کنید.
7-    در این زمان تخمک ها با یک تیغ ریش تراشی برش داده شده و مورد ارزیابی قرار می گیرند. اگرچه، قرار دادن تخمک ها در فرمالین بافر 10 درصد حداقل برای 30 دقیقه یا به مدت یک شب بریدن تخمک ها را آسان تر می کند. مولدین خیلی رسیده معمولاً تخمک های نرمی دارند، حتی بعد از سرد شدن، اما این تخمک ها بعد از ذخیره سازی در فرمالین بافر سفت تر شده و برش آنها آسان تر می گردد.
8-    برش هر تخمک در امتداد محور قطب حیوانی- رویشی انجام می گیرد؛ معمولاً از طریق شکل بیضی تخمک ها ی تازه جمع آوری شده تشخیص داده می شود. دو نیمه ی برش داده شده را به سمت بالا بگیرید، و وجود یا عدم وجود وزیکول ژرمینال (GVBD) را از طریق تمرکز تابانیدن نور بر روی سطح برش مشاهده نمایید. برای هر تخمک شکسته شدن غشاء هسته یا سالم بودن آنرا ثبت نمایید. تخمک های محلول های شاهد و پروژسترون می بایست مورد آزمایش قرار گیرند، روی شکل و اندازه وزیکول ژرمینال و اینکه آیا به نوک قطب حیوانی مهاجرت نموده توجه کنید. اگر مطمئن نیستید به درستی تخمک ها را برش داده اید، دو نیمه از تخمک ها را گرفته و دوباره آنها را برش دهید (به یک چهارم)؛ مطمئناً وزیکول ژرمینال در این حالت قابل مشاهده خواهد بود.
9-    با محاسبه ی درصد تخمک هایی که شکست غشاء هسته در آنها اتفاق افتاده در گروه شاهد و تیمارهای محلول پروژسترون، نتایج را بررسی کنید. پاسخ 100 درصد در محلول پروژسترون و پاسخ برخی از تخمک ها در محلول شاهد نشان می دهد که مولدین ماده می بایست در ظرف یک هفته  تخم ریزی نمایند. پاسخ 100 درصدی تیمارهای پروژسترون و عدم پاسخ گروه های شاهد نشان دهنده ی اینست که احتمالاً این ماهیان در حدود 2 هفته دیگر تخم ریزی خواهند داشت. پاسخ کمتر از 100 درصد تیمارهای پروژسترون نشان می دهد که شما باید در حدود 3-4 هفته ی دیگر دوباره نمونه برداری انجام دهید. این فاصله ی زمانی در شرایطی است که مولدین در دمای 13-15 درجه سانتی گراد نگهداری شوند. در دمای پایین تر، این زمان ممکن است کمی طولانی تر شود و در دمای بالاتر این زمان کاهش می یابد.
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و چهارم بهمن 1387ساعت 11:24 بعد از ظهر  توسط سید مهدی اسحاقی سردرود |